Zaćma

Co to jest zaćma?

To jedna z najczęstszych chorób oka występująca na całym świecie. Na czym polega? W zdrowym oku światło dostaje się do oka przez rogówkę, przechodzi przez naturalną soczewkę i jest skupiane na siatkówce, zapewniając ostry, wyraźny obraz. W przypadku zaćmy, wrodzonej lub rozwijającej się z wiekiem choroby oczu polegającej na zmętnieniu soczewki, przepływ światła jest zaburzony.

Choroba ta polega na powstawaniu plamek lub zmętniałych obszarów w przezroczystej soczewce oka, co utrudnia promieniom świetlnym przedostanie się do siatkówki, a w konsekwencji prowadzi do upośledzenia ostrości wzroku. Im większe zmętnienia soczewki oka, tym większe pogorszenie ostrości wzroku.

Zaćma jest chorobą postępującą, ale szybkość rozwoju zmętnień jest inna u każdego pacjenta. Zmętnienia soczewki tworzą się najczęściej w części centralnej (zaćma jądrowa albo podtorebkowa tylna) lub na obwodzie (zaćma korowa).

Zaćma związana z wiekiem rozwija się bardzo powoli i bezboleśnie. Pacjent może nie zdawać sobie sprawy z pogarszającego się wzroku do momentu, aż zajdzie konieczność wizyty u okulisty, powodowana np. potrzebą zmiany okularów.

Czy zaćma jest groźna?

Nieleczona – tak. Zaćma to jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku na świecie. Ryzyko zachorowania na zaćmę rośnie raz z wiekiem, chociaż coraz częściej choroba pojawia się poniżej 55. roku życia.

Do zabiegu usunięcia zaćmy kwalifikuje się w Polsce około 270 tys. nowych pacjentów rocznie. Szacuje się, że do 2020 roku liczba ta wzrośnie do 318 tys.

Regularne badanie okulistyczne pozwala na zdiagnozowanie zaćmy w jej początkowym stadium i wczesne rozpoczęcie leczenia, dlatego warto kontrolować wzrok u okulisty przynajmniej raz w roku.

Metody leczenia zaćmy

Celem leczenia zaćmy jest przywrócenie pacjentowi prawidłowego widzenia, które pozwala cieszyć się pełną jakością życia. Oznacza to m.in. samodzielność w wykonywaniu codziennych czynności, aktywność zawodową, uprawianie sportu.

Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest operacja jej usunięcia. To jeden z najpowszechniejszych zabiegów chirurgicznych na świecie. Dziś, dzięki nowoczesnym technikom zabiegowym, operacja ta jest szybka i bezpieczna. Co więcej, obecny poziom zaawansowania technik chirurgicznych oraz postęp technologiczny pozwalają na uzyskanie po zabiegu usunięcia zaćmy jakości widzenia niejednokrotnie lepszej niż przed zmętnieniem soczewki.

Przebieg operacji:

  1. 1Usunięcie zaćmy – malutka sonda rozbija zmętniałą soczewkę na kawałeczki i wysysa je.
  2. Wszczepienie soczewki – naturalna soczewka, która uległa zmętnieniu, zastępowana jest przez sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową.
  3. Przywrócenie wzroku – światło ponownie może trafiać do Twojej siatkówki bez przeszkód.

W większości przypadków zabieg usunięcia zaćmy nie jest skomplikowany. Zwykle trwa 20-30 minut lub krócej. Wykonywany jest zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym, co pozwala na jego bezbolesny przebieg. Większość pacjentów powraca do zwykłej aktywności w ciągu kilku dni.

Zabieg chirurgiczny powinien być przeprowadzony jak najwcześniej, bowiem nie istnieje metoda pozwalająca na cofnięcie powstałych zmętnień, a ryzyko powikłań operacyjnych wzrasta wraz z rozwojem zaćmy.

Rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych

Istnieją różne rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych stosowanych w chirurgii zaćmy. Odpowiedni wybór jest bardzo istotny, ponieważ od niego będzie zależeć Twoje widzenie do końca życia! Zapytaj swojego okulistę, która soczewka wewnątrzgałkowa będzie dla Ciebie najlepsza. Zadbasz tym samym o swoje bezpieczeństwo i komfort widzenia po zabiegu.

Ze względu na właściwości optyczne wyróżniamy następujące rodzaje soczewek:

  • Soczewki jednoogniskowe umożliwiające wyraźne widzenie dali lub do bliży. Oznacza to, że w przypadku wyboru tej soczewki można bez okularów np. prowadzić samochód, ale do czytania książki czy do komputera potrzebne będą okulary.
  • Soczewki wieloogniskowe, które w większości przypadków umożliwiają wyraźne widzenie zarówno dali (np. jazda samochodem), jak i bliży (np. czytanie książki). Jest to rozwiązanie dla osób, które chcą funkcjonować w codziennym życiu bez okularów. Dodatkowo soczewki wieloogniskowe pozwalają na korekcję prezbiopii (tzw. starczowzroczności) podczas jednego zabiegu.
  • Soczewki toryczne, które stosuje się u pacjentów mających astygmatyzm (tzw. „cylindry”). Mogą być zarówno jednoogniskowe, jak i wieloogniskowe. Jednoogniskowe soczewki toryczne likwidują astygmatyzm, zapewniają ostre widzenie dali albo bliży. Soczewki wieloogniskowe dają możliwość całkowitego uniezależnienia się od okularów korekcyjnych.
  • Soczewki asferyczne pozwalające uniknąć zacierania się konturów obserwowanych obiektów w warunkach słabszego oświetlenia, np. wieczorem, co wpływa na poprawę jakości widzenia.

Soczewki wewnątrzgałkowe różnią się także jakością, o której decydują między innymi:

  • rodzaj i parametry materiału (wpływ na częstotliwość powstawania zmętnień torebki tylnej soczewki, powszechnie (potocznie) zwanego zaćmą wtórną),
  • obecność filtrów (dodatkowa obecność filtru światła niebieskiego, który jest obecny w naturalnej soczewce ludzkiej i chroni siatkówkę),
  • budowa soczewki (tzw. asferyczna część) optyczna soczewki pozwalająca na uzyskanie lepszej jakości widzianego obrazu oraz odpowiednia konstrukcja zapewniająca stabilność soczewki po wszczepieniu),
  • zaawansowanie technologiczne i doświadczenie producenta.

Pamiętaj, wybór soczewki wewnątrzgałkowej to wybór raz na całe życie. Zdecyduj, jak będziesz widział świat. Wybierz rozważnie!

Nawrót choroby – zaćma wtórna

Niestety pomimo nowoczesnych metod operacyjnych, zdarza się, że po operacji zaćmy następuje pogorszenie widzenia. Przyczyną może być tzw. zaćma wtórna, która polega na zmętnieniu tylnej torebki soczewki, którą pozostawia się w oku po to, by służyła jako podpora dla sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej.

Do wyleczenia zaćmy wtórnej wystarczy na szczęście bezbolesny i nieskomplikowany zabieg laserowy. Dlatego jeśli po operacji zaćmy wystąpi pogorszenie widzenia, nie zwlekaj i czym prędzej zgłoś się do specjalisty!